Elektrik Mühendisleri Odası Adana Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet MAK Elektriğe

yapılan son zamdan dolayı bir açıklama yaptı.

EPDK, 1 Ocak 2021 tarihinden geçerli olacak şekilde Tek Terimli Tek Zamanlı tüketici
tarifelerine yüzde 6.2 oranında zam yaptı. Yıllık değişimin yüzde 12.3 olduğu yeni tarifeye
göre asgari yaşam koşullarında aylık tüketimi 230 kWh olan dört kişilik bir ailenin 1 Ocak
2020’de 163.4 TL olan elektrik faturası 20 TL’lik artışla 183.4 TL’ye yükseldi.
Serbest olmayan tüketiciler ve serbest tüketici olmasına karşın tedarikçisini
seçmeyen düşük tüketimli tüketiciler ile Yeşil Tarifeyi seçen tüketiciler için 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren uygulanacak perakende enerji satış tarifeleri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından onaylanarak yayımlanmıştır. Açıklanan tarifelerin içeriği incelendiğinde, abone gruplarının alçak gerilim veya orta gerilim bağlantısına göre enerji bedellerinin yüzde 1.25 ile 4.36 oranında, tüm abone grupları için dağıtım bedellerinin yüzde 16.04 oranında artırıldığı görülmektedir. Enerji ve dağıtım bedellerinde yapılan bu artışlar ile fatura toplamında bir önceki döneme göre yüzde 6.2 oranında, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 12.3 oranında zam söz konusu olmuştur. Aşağıdaki tabloda da yer aldığı üzere, asgari yaşam koşullarında dört kişilik bir ailenin geçen yılın aynı döneminde 163.4 TL olan mesken tüketim faturası 20 TLlik artış ile
183.4 TL`ye yükselmiştir.
 
Asgari Yaşam Koşullarında 4 kişilik Bir Ailenin Aylık 230 kWh Elektrik Tüketim Faturası

TARİFE BİLEŞENLERİ 01.01.2020  Tarihli

Tarife

31.12.2020
Tarihli
Tarife

01.01.2021
Tarihli
Tarife

31.12.2020
Dönemine
Göre Artış
(%)

01.01.2020
Tarihine
Göre Artış
(%)
Enerji Bedeli (Kr/kWh) 34,3800 39,2701 39,7629 1,25 15,66
Dağıtım Bedeli (Kr/kWh) 23,0585 21,2381 24,6441 16,04 6,88
Enerji Tutarı (TL) 79,1 90,3 91,5 1,25 15,66
Dağıtım Tutarı (TL) 53,0 48,8 56,78 16,04 6,88
%1 Enerji Fonu (TL) 0,8 0,9 0,9 1,25 15,66
%2 TRT Payı (TL) 1,6 1,8 1,8 1,25 15,66
%5 BTV (TL) 4,0 4,5 4,6 1,25 15,66
%18 KDV (TL) 24,9 26,4 28,0 6,19 12,29
FATURA TOPLAMI (TL) 163,4 172,7 183,4 6,2 12,3
 

EPDK tarafından onaylanan Yeşil Tarifeye göre de; tüm tarife gruplarında 80.2461 Kr/kWh olan enerji bedeli yüzde 5.6 oranında düşülerek 75.7591 Kr/kWh olarak belirlenmiş, buna karşın dağıtım bedelleri yüzde 16 oranında artırılmıştır. Böylelikle Yeşil Tarifeyi tercih
eden Tek Terimli Tek Zamanlı alçak gerilim bağlantılı Mesken abonesinin normal tarifeye
göre yüzde 57.5 oranında, Ticarethane abonesinin yüzde 19 oranında, Sanayi abonesinin
yüzde 28 oranında ve Tarımsal Sulama abonesinin yüzde 29.4 oranında daha fazla ödeme
yapması gerekmektedir. 
Dağıtım bedelini artıran bileşen hangisidir?
Tarifeler içindeki dağıtım bedelini oluşturan ancak 1 Ocak 2016 tarihinden bu yana
halkımızın bilgisinden gizlenen; dağıtım sistemi kullanım bedeli, kayıp/kaçak bedeli, iletim
sistemi kullanım bedeli ve sayaç okuma bedelinden hangisi dağıtım bedelini bu kadar
artırmaktadır? Dağıtım bedeli içinde belirleyici oranda paylara sahip olan, dağıtım sistemi
kullanımına ilişkin yatırım ve personel maliyetleri mi artmıştır? Yoksa kayıp/kaçak
tüketimden kaynaklanan maliyetler mi artmıştır? Faturalara yansıtılan bu giderlerin halkımız
tarafından bilinmesi, Elektrik Piyasası Kanununun amaç maddesinde yer alan şeffaflık vurgusu açısından bir zorunluluktur. Ayrıca Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun gereği de tüketicinin yasal hakkıdır. Çünkü, 2018 yılı sonunda mesken faturasındaki dağıtım bedeli, fatura toplamının yüzde 22.3 oranına karşılık gelirken günümüzde bu oran 30.9‘a yükselmiştir. Yaklaşık iki yıl içinde dağıtım bedelinin tarife içindeki payını artıran maliyet hangi faaliyetten kaynaklanmaktadır. Bu husus merak edilen bir konudur ve "sözde" şeffaf piyasa yapısına göre de EPDKnın bu konuda kamuoyunu bilgilendirmesi gerekmektedir…
Yapılan zamlar bizleri hiç şaşırtmadı…
1 Ocak 2021 tarihinden itibaren yürürlüğe giren tarifelerdeki zamlar, adeta
“perşembenin gelişi çarşambadan belliydi” deyişinde olduğu gibi bizleri hiç şaşırtmadı. 2019
yılının yaz aylarında, yaklaşık 1.5 yıl önce kamuoyuna yansıyan bilgilerde enerji sektörünün
47 Milyar Amerikan Dolarına varan borç içinde olduğu, bu borcun vadesi gelen 10 Milyar
Amerikan Dolarlık bölümünün yapılandırıldığı halen hafızalarımızda tazeliğini korumaktadır.
Aradan geçen 1.5 yıl içinde döviz kurlarında yaşanan artışları da göz önüne aldığımızda,
söz konusu borçların mevcut durumu hakkında bilgimiz olmasa da bu borçların tarifelere
yansıtılarak vatandaşların cebinden ödeneceğini anlamak için kahin olmaya da gerek
yoktur.
Üretim alt yapısında ithal kaynak bağımlısı olan elektrik sektöründe döviz kaynaklı
girdilerin üretim maliyetlerini artırması, amacını aşan ve kaynak aktarmanın yolu olarak
kullanılan YEKDEM mekanizmasında üretim şirketlerine yapılan ödemeler, kapasite
mekanizması adı altında bazı santrallara yapılan destek ödemeleri ve alım garantileri
kapsamında kömür santrallarına yapılan ödemeler doğaldır ki tarifeler aracılığı ile
vatandaşlarımızın faturalarına yansıtılmaktadır. Özelleştirme ve serbestleştirme adı altında
yürütülen bu tür politikaların, kamu hizmeti niteliği taşıyan sistemi getirdiği bu noktada
elektrik tarifelerine zam yapılmaması veya tarifelerde indirim beklentisine girilmesi olsa olsa
“hayalcilik” olacaktır. 
Elektrik Mühendisleri Odası olarak; tarife dönemlerinde yapılan can yakıcı zamların
sona ermesi veya zam yapılmadığı ifade edilen dönemlerde de şirketlerin kamu kaynakları
ile finanse edilerek yapılan gizli zamların son bulması için özelleştirme politikalarından bir an
önce vazgeçilerek, toplumsal çıkarları önceleyen kamusallık politikalarının hayata
geçirilmesinin önemini bir kez daha vurgulamak istiyoruz.  
 

Mehmet MAK
Elektrik Mühendisleri Odası
Adana Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı